RoHS là gì? Ý nghĩa, quy định và phạm vi áp dụng mới nhất

RoHS là tiêu chuẩn quan trọng trong ngành điện – điện tử nhằm kiểm soát các chất độc hại trong sản phẩm. Vậy RoHS là gì, có ý nghĩa ra sao và áp dụng cho những thiết bị nào? Cùng tìm hiểu quy định RoHS mới nhất và vai trò của tiêu chuẩn này đối với đèn LED, thiết bị điện hiện nay.

1. RoHS là gì?

1.1 Tiêu chuẩn RoHS là gì?

RoHS là gì?

RoHS viết tắt từ cụm từ Restriction Of Hazardous Substances, nghĩa là “Hạn chế các chất độc hại”. RoHS được biết đến với tên gọi khác chỉ thị 2002/95/EC. Đây là chỉ thị do Liên minh Châu Âu EU ban hành từ năm 2002, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2006.

Mục tiêu chín của RoHS là giảm thiểu sự xuất hiện của các chất gây hại như chì, thủy ngân, cadimi hay crom hóa trị sáu trong quá trình sản xuất thiết bị điện. Những chất này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường nếu không được kiểm soát đúng cách.

Tiêu chuẩn RoHS giúp đảm bảo các linh kiện như chip LED, mạch điện, bộ nguồn hay vật liệu vỏ đèn, tấm pin năng lượng mặt trời cần đáp ứng yêu cầu.

1.2 Rohs Compliant là gì?

• Rohs Compliant được biết là logo trên mỗi thiết bị điện điện tử đạt tiêu chuẩn RoHS.
• Các nhà sản xuất sau khi hoàn thành sản phẩm đạt chất lượng tiêu chuẩn của RoHS sẽ phải đăng ký logo “Rohs Compliant”.
• Những thiết bị điện, điện tử được in logo “Rohs Compliant” sẽ được đánh giá là thiết bị đạt chất lượng, an toàn với người tiêu dùng.

1.3 Rohs certificate là gì?

• RoHS cretificate có nghĩa là chứng chỉ RoHS được cơ quan có thẩm quyền cấp cho các đơn vị sản xuất đồ điện, điện tử đạt tiêu chuẩn chất lượng.
• Thông thường chứng chỉ RoHS sẽ được dán trên bề mặt sản phẩm; tạo cảm giác an tâm cho người dùng.

Xem thêm: Nhiệt độ màu là gì?

2. RoHS có bao nhiêu phiên bản?

2.1 Tiêu chuẩn Rohs 1

• Tiêu chuẩn RoHS 1 là phiên bản đầu tiên được ban hành theo chỉ thị 2002/95/EC. Phiên bản này tập trung hạn chế 6 chất độc hại phổ biến trong thiết bị điện, điện tử gồm:
  • Cadmium (Cd)
  • Thủy ngân (Hg)
  • Crom hóa trị sáu (Cr6+)
  • Biphenyl (polybominated biphenyls) (PBBs)
  • Ete diphenyl polybrominated (PBDEs)
  • Chì (Pb)
• RoHS 1 tạo nền tảng quan trọng cho việc kiểm soát hóa chất nguy hiểm trong ngành điện tử và thúc đẩy xu hướng sử dụng vật liệu an toàn hơn.

2.2 Tiêu chuẩn Rohs 2

RoHS 2.0 là gì?

• RoHS 2 cũng là tiêu chuẩn hạn chế chất độc hại có trong các loại thiết bị điện, điện tử. Đây là tiêu chuẩn được bổ sung cho RoHS được chỉ thị cho Recast RoHS 2 2011/65/EU có hiệu lực từ ngày 21/7/2011.
• RoHS 2 cũng mở rộng hạn chế với các loại dây cáp, phụ tùng dùng để thay thế. RoHS 2 cũng siết chặt quy trình đánh giá kỹ thuật và hồ sơ chứng nhận nhằm tăng tính minh bạch trong sản xuất.

Như vậy, các loại thiết bị điện, điện tử, phụ kiện đi kèm sẽ cần phải được tuân thủ khi bán vào thị trường EU. Mỗi sản phẩm nếu muốn đạt chất lượng theo tiêu chuẩn CE bắt buộc phải tuân thủ RoHS 2.

RoHS 2 khác RoHS 1 ở điểm nào?

• So với RoHS 1 thì RoHS 2 không có thay đổi nhiều. Các chất bị hạn chế được giữ nguyên.
• RoHS 1 thì sản phẩm không cần thiết phải đặt dấu nhãn màu xanh lá cây. Do dấu tiêu chuẩn CE đã bao gồm tiêu chuẩn RoHS. Đối với RoHS 2 yêu cầu phải có tích nhãn màu xanh trên mỗi thiết bị song song với tiêu chuẩn CE.
• Trong các thiết bị y tế có thêm 8 loại chất động hại được thêm vào. Đối với dụng cụ kiểm soát và giám sát cũng có thêm 9 loại chế bị hạn chế khi sản xuất.
• RoHS 2 lưu trữ hồ sơ để tuân thủ, các hồ sơ cần được lưu giữ tới 10 năm.
• Hồ sơ của RoHS 2 đảm bảo các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu; phân phối tuân thủ đúng tiêu chuẩn RoHS; Phải tự báo cáo khi không tuân thủ.

2.3 Tiêu chuẩn Rohs 3

• RoHS 3 là tiêu chuẩn được chỉ thị 2015/863 có hiệu lực từ ngày 22/7/2019. Tiêu chuẩn này bổ sung thêm 4 chất mới bị hạn chế vào danh sách 10 chất độc hại bị cấm.
  • Bis (2-Ethylhexyl) phthalate (DEHP): <1000 ppm
  • Benzyl butyl phthalate (BBP): <1000 ppm
  • Dibutyl phthalate (DBP): <1000 ppm
  • Diisobutyl phthalate (DIBP): <1000 ppm.

Nhóm các chất Phthalates đã được bổ sung vào các loại chất độc hại bị hạn chế. Trong mỗi phthalates DEHP, DBP, BBP và DIBP đều có giới hạn là 0.1% tính theo trọng lượng của vật liệu đồng nhất.

2.4 Các chất bị hạn chế sử dụng trong tiêu chuẩn RoHS

Xem thêm: Số IP là gì?

3. Dowload tiêu chuẩn RoHS

4. Cách nhận biết sản phẩm đạt chuẩn RoHS

• Các tiêu chuẩn RoHS được Liên minh châu Âu ban hành nhằm quản lý các thiết bị điện điện tử đạt tiêu chuẩn chất lượng; an toàn cho người dùng. Những sản phẩm điện, điện tử được đưa vào thị trường chung EU bắt buộc phải đăng ký tiêu chuẩn RoHS.
• Tại mỗi quốc gia cũng sẽ có những yêu cầu khác nhau về quy định tiêu chuẩn RoHS. Nhà sản xuất tại các nước có nhiệm vụ tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng cho mỗi sản phẩm. 
• Tại Việt Nam, Chính phủ ra Thông tư số 30/2011/TT-BCT để quy định về tiêu chuẩn RoHS tại thị trường trong nước.

4.1 Kiểm tra chứng nhận RoHS

Một trong những cách đáng tin cậy nhất để xác định sản phẩm có đạt chuẩn RoHS hay không là kiểm tra hồ sơ kỹ thuật và chứng nhận đi kèm.

• Các doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu thiết bị điện đạt chuẩn RoHS thường cung cấp đầy đủ hồ sơ kỹ thuật liên quan đến sản phẩm. Hồ sơ này có thể bao gồm:
  • Bảng thông số kỹ thuật
  • Tài liệu vật liệu cấu thành
  • Báo cáo kiểm soát hóa chất
  • Tuyên bố phù hợp RoHS
• Chứng nhận từ phòng thử nghiệm hoặc tổ chức đánh giá độc lập.

Khi kiểm tra chứng nhận RoHS, người dùng nên chú ý:

• Thời gian cấp chứng nhận
• Tên sản phẩm và model
• Đơn vị kiểm định
• Nội dung tiêu chuẩn áp dụng.

Điều này giúp tránh tình trạng sử dụng chứng nhận giả hoặc chứng nhận không đúng sản phẩm thực tế.

4.2 Nhận biết qua ký hiệu trên sản phẩm

• Để xác định tiêu chuẩn RoHS, người mua có thể kiểm tra dấu nhãn tích xanh; hoặc logo của RoHS có được in trên bề mặt sản phẩm. Nhiều nhà sản xuất sẽ in logo “RoHS” trực tiếp trên thân thiết bị, bộ nguồn, tem nhãn sản phẩm, bao bì đóng gói.
• Sử dụng phương pháp xác định thông qua máy quang phổ huỳnh quang tia X. Đây là một trong những thiết bị đo lường được sử dụng phổ biến nhất.

• Sử dụng máy quang phổ huỳnh quang tia X – XRD sẽ xác định được các loại chất độc hại theo đúng tiêu chuẩn RoHS.
• Người dùng có thể sử dụng các loại máy đo như RMD instruments để cho kết quả chính xác.

4.3 Test RoHS ở đâu?

• Thông thường, để có được chứng chỉ RoHS các doanh nghiệp phải gửi sản phẩm và hồ sơ lên cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra. Sau khi xác định sản phẩm không chứa chất độc hại, nguy hiểm bị hạn chế sẽ cấp cho chứng chỉ RoHS theo quy định.
• Hiện nay có thiết bị chuyên dụng để test RoHS nhanh chóng, thuận tiện là máy quang phổ huỳnh quang tia X (hay còn gọi là XRF).

5. Tiêu chuẩn RoHS theo quy định của Việt Nam

5.1 Văn bản quy định tiêu chuẩn RoHS

• Tháng 9, 2011, Bộ Công Thương ra Thông tư số 30/2011/TT-BCT về tiêu chuẩn RoHS bắt đầu có hiệu lực tại Việt Nam.
• Các doanh nghiệp phải đăng ký với “RoHS-compliant” để in logo lên mỗi sản phẩm trước khi đưa vào thị trường châu Âu (EU).
• 6 chất độc hại được hạn chế trong các thiết bị điện, điện tử tại việt nam: Chì (Pb), Thủy ngân (Hg), Catmid (Cd), Crom hóa trị 6 ( Cr+6), polybrominated biphenyl (PBB), polybrominated diphenyl ether (PBDE).

5.2 Ý nghĩa của ký hiệu Rohs trên sản phẩm sản xuất ở Việt Nam

• Với tiêu chuẩn RoHS có hiệu lực ở Việt Nam, những nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối buộc phải tuân thủ theo quy định.
• Các sản phẩm được sản xuất, nhập khẩu và bán sẽ đảm bảo được chất lượng, không chứa chất độc hại. Điều này đảm bảo an toàn cho con người và môi trường.

• Những doanh nghiệp mở rộng vào thị trường châu Âu cũng sẽ phải tuân thủ RoHS cũng như đăng ký logo “RoHS-compliant”.
• Người tiêu dùng an tâm khi chọn mua được các sản phẩm không gây hại tới sức khỏe, có chất lượng cao.
• Người mua dễ dàng phân biệt được các loại sản phẩm đạt tiêu chuẩn dựa trên bề mặt, bao bì, vỏ hộp có ký hiệu logo của RoHS.

6. Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn RoHS

6.1 10 Nhóm sản phẩm áp dụng tiêu chuẩn RoHS

Hầu hết những sản phẩm áp dụng tiêu chuẩn RoHS đều là những thiết bị điện, điện tử và các ngành liên quan. Dưới đây là 10 nhóm sản phẩm được áp dụng về tiêu chuẩn RoHS trong quy trình sản xuất.

• Các loại đồ gia dụng gia đình lớn như máy giặt, máy lạnh, bình nước nóng,…
• Các loại đồ dân dụng nhỏ như lò nướng, máy hút bụi, máy xay sinh tố,
• Các loại thiết bị điện tử, viễn thông, IT như máy fax, điện thoại, máy vi tính,…
• Thiết bị điện tử tiêu dùng như tivi, máy nghe nhạc, radio, nhạc cụ
• Các loại thiết bị chiếu sáng như đèn led, đèn huỳnh quang, đèn compact
• Thiết bị cơ khí bằng điện như máy khoan, máy hàn, máy may,…

• Các thiết bị giải trí, đồ chơi thiết bị thể thao bằng điện như bảng điều khiển trò chơi, trò chơi điện tử, ….
• Thiết bị y khoa như máy trợ khí, nhiệt kế,…
• Máy chế biến tự động như máy pha cà phê,…
• Các thiết bị kiểm soát, quan sát như máy hút khói, hút mùi, camera,…

Xem thêm bài viết  về các khái niệm liên quan:

• 5 thông tin cần biết về hiệu suất chiếu sáng
• CRI là gì? 5 yếu tố quan trọng tổng quan nhất về chỉ số hoàn màu

6.2 Ý nghĩa của tiêu chuẩn RoHS đối với đèn LED

• Đèn led là một trong các sản phẩm nằm trong tiêu chuẩn RoHS. Đèn led chất lượng đảm bảo an toàn cần đạt tiêu chuẩn hạn chế chất độc hại theo quy định. 
• Các sản phẩm đèn led đã được ký hiệu RoHS tức là sản phẩm đạt chất lượng, tiêu chuẩn về an toàn với con người, thân thiện với môi trường. 
• Người mua có thể dựa trên quan sát trên đèn để chọn mua các loại đèn led đạt chất lượng. Tại Denlednhaxuongcaocap.com cũng cam kết chỉ cung cấp các thiết bị chiếu sáng đạt tiêu chuẩn RoHS. 

• Khi chọn mua đèn led, người mua nên quan sát kỹ sản phẩm xem có ký hiệu RoHS không. Đồng thời yêu cầu nhà cung cấp đưa ra giấy tờ chứng nhận RoHS nếu không chắc chắn về sản phẩm. 
• Tìm hiểu đèn led đáp ứng tiêu chuẩn RoHS nào như RoHS, RoHS 2 hay RoHS 3,… Từ đó, lựa chọn đúng loại đèn phù hợp với yêu cầu sử dụng. 

Xem thêm: Độ rọi là gì? 11 thông tin cần biết về độ rọi đèn led

7. Phân biệt RoHS với các tiêu chuẩn khác

Trong ngành thiết bị điện tử, RoHS thường được nhắc đến cùng nhiều tiêu chuẩn quốc tế khác như CE, REACH hay ISO. Tuy nhiên, mỗi tiêu chuẩn lại có mục đích và phạm vi quản lý riêng.

7.1 RoHS và CE

RoHS và CE là hai tiêu chuẩn thường xuất hiện cùng nhau trên các thiết bị điện – điện tử và đèn LED, đặc biệt là các sản phẩm lưu hành tại thị trường Châu Âu. Tuy nhiên, đây không phải là một tiêu chuẩn giống nhau.

RoHS là quy định về hạn chế các chất độc hại trong sản phẩm điện – điện tử. Tiêu chuẩn này tập trung kiểm soát hàm lượng hóa chất nguy hiểm như chì, thủy ngân, cadimi hay phthalates nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe và môi trường.

Trong khi đó, CE Marking là dấu chứng nhận cho thấy sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của Liên minh Châu Âu về:

• An toàn điện
• Sức khỏe người dùng
• Khả năng tương thích điện từ
• Bảo vệ môi trường
• Tiêu chuẩn kỹ thuật

Nói cách khác, RoHS là một phần trong các yêu cầu để sản phẩm được phép gắn dấu CE đối với nhiều thiết bị điện – điện tử.

Ví dụ, một bộ đèn LED xuất khẩu sang Châu Âu thường cần:

• Đạt chuẩn RoHS về hóa chất
• Đáp ứng tiêu chuẩn CE về an toàn và kỹ thuật.

7.2 RoHS và REACH

RoHS và REACH đều là các quy định của Liên minh Châu Âu liên quan đến hóa chất, tuy nhiên phạm vi kiểm soát của hai tiêu chuẩn này khác nhau đáng kể.

RoHS chủ yếu áp dụng cho thiết bị điện – điện tử và giới hạn một số chất độc hại cụ thể trong sản phẩm.

Trong khi đó, REACH là quy định quản lý hóa chất toàn diện hơn, áp dụng cho gần như mọi ngành công nghiệp và nhiều loại sản phẩm khác nhau.

REACH yêu cầu doanh nghiệp:

• Đăng ký hóa chất sử dụng
• Đánh giá mức độ an toàn
• Kiểm soát các chất có nguy cơ cao (SVHC)
• Minh bạch thông tin hóa chất trong sản phẩm.

7.3 RoHS và ISO

RoHS và ISO cũng thường bị nhầm lẫn do đều liên quan đến tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, đây là hai hệ thống hoàn toàn khác nhau.

RoHS là chỉ thị pháp lý của Liên minh Châu Âu về kiểm soát chất độc hại trong thiết bị điện – điện tử.

Trong khi đó, ISO là bộ tiêu chuẩn quốc tế do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế ban hành nhằm quản lý:

• Chất lượng sản phẩm
• Quy trình sản xuất
• Môi trường
• An toàn lao động
• Hệ thống quản lý doanh nghiệp.

Ví dụ:

• ISO 9001: Hệ thống quản lý chất lượng
• ISO 14001: Hệ thống quản lý môi trường
• ISO 45001: An toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

Khi sử dụng các thiết bị chiếu sáng, vấn đề an toàn cho con người luôn được đề cao. Thông qua hiểu biết về tiêu chuẩn RoHS là gì người dùng có tiêu chí để chọn mua sản phẩm an toàn và chất lượng. Tham khảo thông tin chi tiết sản phẩm đèn led đạt tiêu chuẩn RoHS trên website: Denlednhaxuongcaocap.com.